Rubrieken:

24

25

26

27

28

30

31

32

33

29

Tekstvak:

42

 © a platvoet

Tekstvak:
Tekstvak:

33

34

35

36

37

38

39

Platvoet in Enschede 11

In Enschede hebben de Platvoeten tot 1900 steeds dicht bij elkaar gewoond in het noordoostelijke deel van de stad. De indruk bestaat dat men behoorlijk honkvast was en weinig verhuisde. Het karakter van de buurt waarin de meesten woonden kan het best omschreven worden als: ambachts- en arbeidersbuurt aan de rand van de oude binnenstad.
De Gronausestraat, de Espoort en de Achterstraat zijn al genoemd als plaatsen waar de Platvoeten woonden. Het eerder genoemde boekje over de brand in 1862 beschrijft de situatie in het Enschede van die tijd met nog meer locaties.

 

Volg ons thans, lezer, in uwe verbeelding op eene wandeling door het oude Enschede; waarlijk de dagen, die op den 1e Mei (1862) volgden, waren uitlokkend genoeg. Wij vangen onzen togt aan in de Gronausche straat bij de woning van den Heer D. Elderink (nu Elderinkshuis), tegenover de Veenstraat (nu Oldenzaalsestraat) en gaan stadwaarts heen. Aan uwe linkerzijde vindt ge eene rij oude , armelijke, sombere woningen van ééne verdieping, blijkbaar tot een veel vroegeren tijd behoorende, zoo als dan ook door de jaartallen in de bouwvallige gevels wordt aangeduid; die rij wordt eerst onderbroken door eene woning van twee verdiepingen, die naar de straatzijde meer vooruitspringt, een fiksch vierkant gebouw van lateren tijd en daarop volgen aan dezen zijde nog twee woningen van ééne verdieping; de eerste hoog opgetrokken van de aisence harer bewoners getuigende, de tweede reeds in het uiterlijk aantoonende dat er eene herberg en een voermansbedrijf wordt uitgeoefend…

 

Dit laatste is erg interessant. Zou die herberg iets te maken hebben met het latere café van Platvoet aan de Veenstraat en zou het voermansbedrijf iets te maken hebben met het beroep van vrachtrijder dat Gradus Platvoet in 1856 op geeft?

 

Het boekje gaat verder:

…En nu staan we aan de gracht (bij de Eschpoort), welke in een onregelmatigen cirkel de geheele binnenstad omsluit; het water, bedorven door de vele afgebruikte verfstoffen en bijtmiddelen, daarin sedert jaren uitgestort, is zwart en vuil; bij warm, vooral bij vochtig warm weder, ontwikkelt zich uit dat water eene onaangename, stinkende gaslucht, die vooral vreemdelingen opvalt; de boorden van die gracht hebben niets wat het oog bekoort; zij zijn gezoomd, althans op vele plaatsen, met vervallen woningen, en hij, die niet geheel bevooroordeeld is, zal volmondig instemmen met den wensch, ook door vele ingezetenen herhaaldelijk geuit, dat Enschede van die ontsiering, van die vergaderplaats van onreinheid worde bevrijd…

…De Achter- en Walstraat, vormen sinds langen tijd het mindere deel der stad. Men vindt er schier geen kapitale gebouwen, maar wel  verscheidene pakhuizen, koetshuizen en stallingen, terwijl de Achterstraat over het geheel armelijker is dan de Walstraat…

Tot zover het boekje.

 

De Platvoet-familie die in Enschede ontsproten is, is katholiek. De gegevens van de 'stamvader' (Egbert) Josephus zijn gehaald uit het kerkregister van de RK kerk in Nienborg. Het doornemen van de collectie bidprentjes en familieadvertenties van de familienaam Platvoet in het Centraal Buro voor Genealogie laat daar ook geen twijfel over bestaan. Allen worden katholiek begraven. Een aantal heeft de oude dag doorgebracht in het rusthuis St. Josef te Delden. Religieuzen en priesters ontbreken er evenmin, zoals in de tijd van de groeiende emancipatie van het katholieke volksdeel te verwachten is.

Op 15 augustus 1936 overlijdt
Marie Candida Platvoet, religieuze, lid van de Congregatie der zusters van de H. Maagd Maria. Zij werd op 21 oktober 1877 te Enschede geboren.

Op 30 september 1935 overlijdt te Arnhem de eerwaarde zuster
Maria Agatho, geboren op 11 juli 1875 te Enschede als Catharina Christina Platvoet. Zij treedt op 29 augustus 1899 in bij de congregatie O.L. Vrouw Moeder van Barmhartigheid te Tilburg. Zij is in Arnhem op het RK Kerkhof begraven.
Op 30 september 1936 overlijdt in Arnhem nog een
Catharina Christina Platvoet, geboren in 1874 in Enschede. Waarschijnlijk is dit dezelfde persoon.

Op 11 februari 1961 wordt ene
Jan Platvoet (zie 20.1) in Oldenzaal tot priester gewijd, als lid van de sociëteit van de Afrikaanse Missiën.

Op 13 oktober 1967 overlijdt
Gerardus Johannes Platvoet, 1ste pastoor van de Goede Herder Parochie te Laren (N-H) op 59-jarige leeftijd, na een 34-jarig priesterschap (zie 10.5/1).


Uit de beroepen die de Platvoeten zoal hebben uitgeoefend is te concluderen dat de Enschedese tak uitsluitend bestaat uit geschoolde en ongeschoolde handarbeiders. Kuiper (2x), tuinman, fabrieksarbeider: dat zijn de beroepen van de hiervoor genoemden. Uit de beroepen die de diverse getuigen bij geboorte- en overlijdensaangiften opgeven, blijkt dat men ook kennissen en buren had, die soortgelijke beroepen uitoefenden.
Uit de adressengids van Enschede uit 1906/1907 staan achter de namen Platvoet de volgende beroepen vermeld: fabrieksarbeider (4x), rijwielhersteller, ijzerdraaier, koopman en tapper, timmerman, meubelmaker, voerman, smid, fabrieksbaas, stoffeerder, huisschilder, schoenmaker, winkelier en slager.
Deze opsomming toont aan dat de Platvoeten
meestal ambachtelijke beroepen uitoefenden. Geschoolde handarbeiders dus, die meestal meer ontwikkeld waren dan ongeschoolden. Opvallend is dat de hiervoor genoemden de schrijfkunst machtig waren, enkele getuigen daarentegen niet.
Over de maatschappelijke positie die de familie Platvoet innam is weinig te zeggen. Maar er is wel iets bekend. Uit het leven van de voor Enschede zo belangrijke kapelaan Alphons Ariëns is bekend, dat hij het Kruisverbond oprichtte om het alcoholisme, dat in die tijd in Twente een desastreuze omvang had, doeltreffend te kunnen bestrijden. Als “feestgave” voor het koperen priesterjubileum van Dr. Ariëns in 1894 kwamen drie Enschedese arbeiders hem de belofte
van geheelonthouding aanbieden. Het waren Hendrik Engels, Jozef Probst en Gerard Platvoet (zie 5.6).

Van Johannes Gerrit Platvoet (zie 5.6/2) is bekend dat hij een 'werkzaam aandeel' had in bevordering van het maatschappelijk katholiek leven.
In het boek van de geschiedenis van de katholieke arbeidersbeweging in Twente wordt één keer een Platvoet als verdienstelijk katholiek arbeider genoemd. Waarschijnlijk gaat het hier om
Albertus Platvoet (zie 10.6) (1884-1955).

Gubertus Platvoet (zie 16.2) heeft in Bussum een actieve rol gespeeld in vele katholieke organisaties (KVP -o.a. gemeenteraadslid-, Katholieke Arbeiders Beweging, woningbouwvereniging St. Joseph).

Maatschappelijke omstandigheden in Enschede

Familieleden zonder bekende familieverband

Katarina Platvoet, geboren op 12 maart 1804 in Enschede, schoenmaakster (?), woont aan de Noorderhagen 38.

---

1: Jan Platvoet, geboren op 24 mei 1847 in Enschede, huwt met  Hermina Maria  Klensman, geboren op 18 november 1845 in Enschede. Jan heeft een inwonende zwager Hendrik Gerhard Klensman (*13.04.1845). Uit dit huwelijk:
1 Geertruida Aleida, geboren op 20 maart 1873 in Enschede. Zij vertrekt op 16 augustus 1895 naar Lonneker;
2 Karel Hermannus Platvoet, geboren op 9 januari 1875 in Lonneker (zie 2.2),
3 Leida Geertruida, geboren op 21 maart 1878 in Enschede;
4 Johanna Hermina, geboren op 13 juli 1881 in Enschede. Zij verhuist net als haar zuster op 16 augustus 1895 naar Lonneker;

2.2: Karel Hermannus Platvoet, zoon van Jan Platvoet (1), geboren op 9 januari 1875 in Lonneker, fabrieksarbieder. Karel verhuist op 31 mei 1888 naar Lonneker en komt daar op 3 oktober 1891 van teruggaat. Op 20 september 1900 gaat hij wonen aan de Deurningerweg (nu -straat) 109 in Enschede. Hij huwt, op 16 november 1900 met Johanna Maria Witbreuk, geboren 19 september 1878 in Lonneker en al moeder van Bernard Witbreuk. Zij is de dochter van Bernardus Witbreuk, landbouwer, en Geertruid Finke. Karel trekt op 11 april 1901 bij zijn schoonouders in en werkt op de boerderij als landbouwer. Hij doet dat tot 29 januari 1908. Uit dit huwelijk:
1 Bernard, geboren op 15 juli 1900 in Lonneker. In het bevolkingsregister staat bij Bernard eerst de achternaam Witbreuk maar die is doorgehaald en veranderd in Platvoet. Kleine Bernard overlijdt op 23 januari 1901, 5 maanden oud;
2 Bernardus Johannes, geboren op 19 december 1901 in Lonneker;
3 Geertruida Hermina, geboren op 14 februari 1904 in Lonneker. Zij vertrekt op 1 mei 1908 naar Weerselo.

---

Berendina Christina Platvoet, geboren 1 januari 1883 in Enschede, huwt met Martinus Norbertus Mulders, geboren op 23 oktober 1877 in Den Helder. Het echtpaar verhuist op 9 mei 1912 van de Haverstraat 15 in Enschede naar Amsterdam.

---

Albertus Platvoet, geboren op 15 december 1809 in de gemeente Lonneker, fabrieksarbeider, huwt met Berendina Schutte, geboren op 9 maart 1807 in Enschede. Albertus overlijdt op 24 mei 1852. Uit dit huwelijk:
1 Maria Christina, geboren op 22 december 1845 in Enschede;
2 Gerrit ? Bernardus, geboren op 29 oktober 1849 in Enschede;
3 Johanna N, geboren in 1841 (?) en overleden;
4 Albertus, geboren op 25 oktober 1851 in de gemeente Lonneker.

---

Gerrit Jan Platvoet, geboren op 10 juni 1821 in Enschede, timmerman, huwt met Fremia Oude Eekman, geboren op 6 november 1817 in Denekamp. Zij wonen aan de Heurne (oud) 161. Uit dit huwelijk:
1 Catharina Elisabeth, geboren op 30 april 1854 in Enschede;
2 Bernardus Johannes, geboren 9 februari 1856 in Enschede.

---

Jozef Platvoet, geboren op 4 februari 1842 in Enschede, woont in 1859 als knecht in bij Gradus Witbreuk, akkerbouwer, in Wijk D, no 3??.

---

Hendrik Jan Platvoet, geboren op 10 mei 1845 in Enschede, huwt met ?. Hij verhuist met zijn gezin op 21 oktober 1881 naar Lonneker. Uit dit huwelijk:
1 Geertruida Elisabeth, geboren op 10 april 1879 in Enschede;
2 Wilhelm Carel, geboren op 5 januari 1880 in Enschede,

---

Henk Platvoet, geboren rond 1910, huwt met Ans Schreuerman, geboren op 13 december 1913 in Rotterdam. Ans is na haar overlijden begraven in Tilburg.


---


Een ongedateerde advertentie:

 

Op 14 augustus overleed

onze trouwe tuinknecht

Karel Platvoet,

die jarenlang op

Schuttersveld gediend heeft.
H.A. van Heek

 

Schuttersveld was het landhuis van de familie Van Heek, een van de rijke textielfabriekanten in de regio Twente, aan de Hengelosestraat in Enschede.

Van deze Karel Platvoet is nog het volgende bekend:
1: Karel Platvoet, vader onbekend, geboren 9 oktober 1809 in Enschede, tuinier, huwt met  ?. Hij overlijdt op 5 januari 1872 in Enschede. Uit het huwelijk:
1 Albertus Jan, geboren 11 mei 1845 in Enschede (zie 2.1)
2 Jan, geboren 24(?) mei 1847 in Enschede, fabrieksarbeider, verhuist op 30 april 1873 naar Lonneker.

2.1: Albertus Jan, zoon van Karel Platvoet (1), geboren 11 mei 1845 in Enschede, fabrieksarbeider, verhuist op 30 april 1873 naar Lonneker;
1 Geertruida Aleida, geboren 2 maart 1873 in Enschede, verhuist op 30 april 1873 naar Lonneker.

---

Katarina Platvoet Platvoet, geboren op 12 maart 1804 in Enschede, schoenmaakster (?), woont aan de Noorderhagen 38

---

 

In Lonneker vinden we nog een Josephus Plattfoth. Het is een verschrijving van Josephus Platvoet.

Josephus Plattfoth, geboren ca 1792, huwt als dienstknegt met Maria Havercate uit Lonneker, die spinster is. Uit dit huwelijk:
1 Hendrina Plattfoth, geboren op 10 april 1821 in Lonneker.

 

---

Tekstvak:

41

43

44

46

42

45

40